⚖ Recht & belasting NL/BE

🇳🇱 Nederland

• Derivaten in box 3: Futures vallen voor particuliere beleggers doorgaans onder box 3 (vermogensrendementsheffing). De werkelijke winst of verlies op individuele transacties is daarbij niet belastbaar; de fictieve rendementsberekening op basis van de vermogensmix is leidend.
• Vermogensrendementsheffing (box 3): Heffing over een fictief rendement op het belastbare vermogen. Het heffingvrij vermogen bedraagt in 2024 €57.000 per persoon (fiscale partners: €114.000). Het tarief bedraagt 36% over het fictieve rendement.
• Let op — box 1 risico bij actief handelen: Bij zeer frequent en actief handelen (vergelijkbaar met een beroepsmatige activiteit) kan de Belastingdienst het resultaat aanmerken als resultaat uit overige werkzaamheden (box 1), belast tegen het progressieve tarief (tot 49,5%). Criteria: omvang, frequentie, kennis en tijdsbesteding.
• Verliesverrekening: In box 3 is er geen aparte verliesverrekening per transactie — alleen de netto vermogenspositie op de peildatum (1 januari) telt. In box 1 zijn verliezen wel verrekenbaar met andere box 1-inkomsten.
• Aangifte: Futures-posities opnemen in de aangifte inkomstenbelasting (box 3 of box 1 afhankelijk van kwalificatie).
• Buitenlandse brokers: Geen automatische inhouding — zelfaangifte verplicht. Vermeld het saldo op de peildatum 1 januari.

🇧🇪 België

• Particuliere belegger — speculatieve meerwaarden: In principe belastingvrij voor normaal beheer van privévermogen. De belastingadministratie controleert echter of er sprake is van speculatief of beroepsmatig handelen.
• Speculatieve of beroepsmatige activiteit: Indien de Belgische fiscus de handelsactiviteit als speculatief (art. 90, 1° WIB) of beroepsmatig beschouwt, zijn de winsten belastbaar als diverse inkomsten (33% + gemeentebelasting) respectievelijk als beroepsinkomsten (progressief tarief tot 50%).
• Criteria voor herkwalificatie: Frequentie van transacties, gebruik van leverage (futures!), tijdsbesteding, gebruik van gespecialiseerde kennis en verhouding tot gewoon vermogensbeheer.
• Verliesverrekening: Bij speculatieve diverse inkomsten zijn verliezen niet verrekenbaar met andere inkomsten. Bij beroepsmatige activiteit wel verrekenbaar met beroepskosten.
• Beurstaks (TOB): Op transacties in bepaalde instrumenten is een taks op beursverrichtingen (TOB) verschuldigd. Futures die op een gereglementeerde markt worden verhandeld zijn doorgaans vrijgesteld van TOB; controleer dit per instrument en broker.
• Aangifte: Opnemen in de aangifte personenbelasting (code 1440/2440 voor diverse inkomsten of rubriek beroepsinkomsten).

🇺🇸 Amerikaanse specifics — Section 1256 Contracts

Alleen relevant voor Amerikaanse staatsburgers, green card-houders of US taxpayers.

• CME futures en indexopties vallen onder Section 1256
• 60/40-regel: 60% van winsten/verliezen geldt als long-term capital gains, 40% als short-term — ongeacht de werkelijke aanhoudperiode
• Mark-to-market per jaareinde: Winsten worden als gerealiseerd beschouwd, ook als de positie nog open is

Brokerkeuze en belastingen

Documentatieplichten

• Bewaartermijn: Bewaar alle brokeroverzichten minimaal 7 jaar (Nederland: fiscale bewaartermijn art. 52 AWR; België: 7 jaar voor boekhoudkundige stukken)
• Brokerwisseling: Stel bij wisseling van broker een eindoverzicht op met aankoopdata en -prijzen van nog openstaande posities
• Betwiste transacties: Bewaar brokerconverspondentie voor betwiste of gecorrigeerde transacties