7.0

🛡️ De 1R-regel — Je eerste risico-setup

Voordat je één cent investeert: de eenvoudigste risikoregel ter wereld

1. 🛡️ Waar Gaat Het Over?

Laten we beginnen met een ongemakkelijke waarheid: 95% van de beginners verliest geld — niet omdat hun analyse fout is, maar omdat ze per trade te veel riskeren. Ze kiezen misschien wel de juiste aandelen — maar één te grote verliezende positie is genoeg om zes goede trades te wissen. Dat is geen pech. Dat is wiskunde.

Je bent mogelijk al termen tegengekomen als Kelly-criterium, volatiliteitsschaling of portfoliocorrelatie in andere hoofdstukken. Die zijn relevant — maar pas later. Eerst heb je één eenvoudige regel nodig die voorkomt dat je je account in de eerste maanden opblaast.

Als beginner heb je precies ÉÉN regel nodig: de 1R-regel.
Niet meer. Niet minder. Het is de basis voor alles wat volgt — en het houdt je in het spel, zelfs als je eerste tien trades tegenvallen.

Dit hoofdstuk legt in vijf secties uit wat 1R is, hoe je het berekent voor jouw portfolio, en waar je je stop-loss daadwerkelijk plaatst. Aan het einde weet je precies hoeveel euro je per trade mag riskeren — en waarom.

2. De 1R-Regel in Één Zin

1R = het maximale bedrag dat je per trade mag verliezen. Doorgaans is dat 1% tot 2% van de totale waarde van je portfolio. De "R" staat voor Risk — risico per trade.

De formule is eenvoudig genoeg om in je hoofd te doen:

  • 1%-regel: portfoliowaarde × 0,01
  • 2%-regel: portfoliowaarde × 0,02

Voorbeeld: portfolio = €10.000. Dan is 1R = €100 (bij 1%) of €200 (bij 2%). Je mag per trade niet meer dan dat verliezen. Punt.

Waarom 1% tot 2%?

Het getal lijkt op het eerste gezicht klein. "Slechts €100 riskeren op een portfolio van €10.000? Wat heeft dat voor zin?" — dat denken de meeste beginners, vlak voordat ze hun eerste blauwdruk voor totaalverlies tekenen.

Reken het zelf uit: met 2% risico per trade heb je ruwweg 35 opeenvolgende verliezen nodig om de helft van je portfolio te verliezen. Met 10% risico per trade zijn slechts 7 verliesreeksen al genoeg. En als je eenmaal 50% van je portfolio verloren hebt, moet je de resterende 50% verdubbelen (+100%!) om break-even te draaien. Dit is de drawdown-wiskunde — meer hierover in Hfdst. 6 Tradingpraktijk & Risico.

⚠️ Grondregel: Als je niet in twee zinnen kunt uitleggen wat 1R is voor jouw portfolio, open dan geen enkele trade. Dat is de drempel — hij wordt niet lager dan dit.

3. Jouw Persoonlijke 1R met Concrete Voorbeelden

Theorie is niet genoeg. Laten we kijken hoe 1R er in de praktijk uitziet voor verschillende portfoliogroottes:

Portfoliowaarde 1R bij 1% 1R bij 2% Type
€5.000 €50 €100 Startportfolio
€10.000 €100 €200 Standaard beginner
€25.000 €250 €500 Gevorderd

Van 1R naar positiegrootte — de formule

1R vertelt je hoeveel euro je kunt riskeren. Nu moet je dat omzetten naar een concreet aantal aandelen. De formule:

Positiegrootte = 1R ÷ (instapprijs − stop-prijs)

Concreet voorbeeld: Je portfolio is €10.000, je gebruikt de 1%-regel → 1R = €100. Je wilt een aandeel kopen voor €50 en hebt besloten dat je stop op €45 staat (meer daarover in de volgende sectie).

  • Risico per aandeel: €50 − €45 = €5
  • Maximale positiegrootte: €100 ÷ €5 = 20 aandelen
  • Ingezet kapitaal: 20 × €50 = €1.000

Je stopt €1.000 in — maar je riskeerd er slechts €100 van (de afstand tot de stop). Dat is het verschil tussen ingezet kapitaal en risico. Beginners verwarren deze twee voortdurend. Onthoud: je risico is altijd de afstand tot de stop maal het aantal aandelen — niet de totale orderwaarde.

Hoe strakker je stop, hoe meer aandelen je kunt kopen voor hetzelfde 1R. Hoe ruimer, hoe minder. Dit maakt duidelijk: de stop-loss bepaalt je positiegrootte — niet andersom.

4. Stop-Loss: Waar Zet Ik Die Echt?

Een stop-loss is een order die automatisch verkoopt als de koers daalt onder een niveau dat jij hebt ingesteld. Het is je "nooduitgang" — je belofte aan jezelf om een trade te sluiten voordat die je maand ruïneert.

Er zijn drie typen die elke beginner moet kennen:

Type Hoe het werkt Voor wie?
Stop-marktorder Zodra de stop-prijs is bereikt, verkoopt de broker direct tegen de eerstvolgende marktprijs. ✅ Beginners (gegarandeerde uitvoering)
Stop-limietorder Zodra stop-prijs X is getriggerd, wordt een limietorder op prijs Y actief. Wordt alleen gevuld als de markt Y bereikt. Gevorderd (let op: kan niet gevuld worden bij een crash!)
Mentale stop Je onthoudt de stop-prijs en voert de verkoop handmatig uit. ❌ Niet voor beginners (disciplinevalstrik)
Aanbeveling voor beginners: Gebruik een stop-marktorder. Dit zorgt ervoor dat je trade daadwerkelijk wordt gesloten, ook als de koers keldert. Een mentale stop klinkt flexibel — maar werkt in de praktijk niet, omdat emoties op het moment van verlies de overhand nemen ("wacht even, misschien draait het nog").

In de praktijk bij Interactive Brokers (IBKR)

Bij IBKR kun je een bracket order gebruiken: je plaatst je instap, stop-loss en optioneel een winstdoel tegelijk. Zodra de instap is gevuld, zijn de stop- en doelorders automatisch actief. Erg handig — en je kunt je laptop dichtklappen na het plaatsen zonder zenuwachtig naar de grafiek te staren.

Andere brokers (DEGIRO, Flatex, Lynx) hebben vergelijkbare functies: "OCO-order", "combinatieorder" of "bracket". De werking is overal hetzelfde.

⚠️ Stop-loss is geen 100% bescherming: Als er overnight of in het weekend gaps optreden, kan de openingskoers ver onder je stop liggen. In dat geval vindt de verkoop plaats op de openingskoers — en verlies je meer dan 1R. Dit is zeldzaam, maar het gebeurt. Stop-loss beschermt je in ~90% van de gevallen. Voor de overige 10% heb je diversificatie nodig (zie Hfdst. 6).

Waar zet ik de stop technisch?

De afstand tot de stop moet uit de grafiek komen, niet uit wishful thinking. Typische ankerpunten:

  • Onder een steunniveau (recentste wekelijkse/maandelijkse dieptepunt)
  • Onder een voortschrijdend gemiddelde (bijv. de 50-dagenlijn)
  • Op een vaste procentuele afstand (bijv. −7% van instap — eenvoudig maar grof)

Meer over technische stop-plaatsing in Hfdst. 3 Grafiekanalyse. Voor je allereerste trade is een procentuele stop prima — het belangrijkste is dat je er überhaupt één hebt.

5. Verdieping na de 1R-Regel

Gefeliciteerd — als je tot hier hebt gelezen, behoor je al tot de top 5% van beginners die daadwerkelijk weten wat 1R is. Samengevat:

  • ✅ Je kent je 1R in euro (portfolio × 1% of 2%).
  • ✅ Je weet hoe je je positiegrootte berekent op basis van 1R en de stop-afstand.
  • ✅ Je kent de stop-loss-typen en waarom een stop-marktorder de juiste keuze is voor beginners.
  • ✅ Je kent de beperkingen van stops (gaps & crashes).

Wat nu?

  • Wiskundige verdieping: Hfdst. 6 Tradingpraktijk & Risico gaat dieper in op het Kelly-criterium, drawdown-herstel, volatiliteitsschaling, diversificatie en portfoliocorrelatie. Dat is je volgende grote stap zodra 1R vast zit.
  • Grafiekvaardigheden: Hfdst. 3 Grafiekanalyse laat zien hoe je steun- en weerstandsniveaus leest — essentieel voor een goede stop-plaatsing.
  • Psychologie: Hfdst. 4 Mindset legt uit waarom je je stop nooit mag verplaatsen nadat een trade tegen je ingaat. De drie echte verhalen daar zijn verplichte kost.
  • Interesse in opties: Als je aandelen onder de knie hebt, is het de moeite waard om Hfdst. 10.5 Opties-introductie te verkennen. Opties zijn geen beginnersstof — maar als 1R tweede natuur is, zijn ze een krachtig instrument.

Laatste tip: Schrijf nu je persoonlijke 1R-bedrag op een stukje papier en plak het naast je monitor voordat je verder leest. Elke trade begint met een blik op dat getal. Altijd.

6. 🛡️ Hedge-calculator & marktrisico

De hedgecalculator beantwoordt één vraag: Hoeveel afdekking heeft deze rekening nodig zodat een crash geen gedwongen liquidatie veroorzaakt, en wat is de goedkoopste manier om af te dekken? IBKR belt je niet tijdens een crash. Zodra de overtollige liquiditeit (excess liquidity) negatief wordt, liquideert de broker in real time. De calculator laat daarom zien of de rekening het traject door een crashscenario overleeft en welke maatregel een tekort dicht.

Hij berekent altijd precies één rekening, omdat je de put koopt op de rekening die de posities bevat. Actieve, niet-gearchiveerde rekeningen bij IBKR, Tastytrade en Schwab gelden als afdekbaar. Andere rekeningen kun je nog steeds selecteren; ze zijn alleen niet vooraf geselecteerd. Vault-rekeningen kunnen niet door sTraderZ.com worden gelezen en leveren geen berekening op.

Wat als marktrisico telt

De maatstaf is de bètagewogen deltablootstelling ten opzichte van SPY (de S&P 500-ETF). Een blootstelling van +€50.000 betekent: als de markt 1% daalt, verlies je op papier ongeveer €500.

InstrumentBijdrage aan de blootstelling
Aandelen, ETF’s, CFD’sMarktwaarde × β
OptiesBlack-Scholes-delta × contracten × multiplier × koers van de onderliggende waarde × β (historische 30-daagse volatiliteit, rente 4%)
FuturesNotioneel bedrag × β van de bijbehorende index-ETF (ES/MES → SPY, NQ/MNQ → QQQ, RTY/M2K → IWM, YM/MYM → DIA), anders β van de eigen markt van de future, anders 1,0
Niet meegeteldOpties op futures, obligaties, valuta en overige. De pagina vermeldt ze afzonderlijk.

Traject door het scenario en doelbuffer

Een crash gebeurt niet in één stap. De calculator verdeelt het scenario in rasterpunten met per stap hooguit 5 procentpunten SPY-beweging (7 stappen bij −34%). Op elk punt bewegen datum, SPY-koers en VIX lineair van het huidige niveau naar de eindwaarde. Elke positie beweegt met crash-β × SPY-beweging. Opties worden volledig opnieuw gewaardeerd met de resterende looptijd per datum van het punt.

  • Liquidatiewaarde (NAV) vandaag: de momentopname van de broker als die niet ouder is dan 5 werkdagen; anders contant geld plus marktwaarden (exclusief het notionele bedrag van futures, opties op futures en CFD’s). De pagina noemt de bron.
  • NAV op een rasterpunt: NAV vandaag plus de winst of het verlies van alle posities (futures als contant geld) plus de waarde van de afdekking.
  • Buffer = NAV − geschatte onderhoudsmarge × crisistoeslag. De crisistoeslag loopt lineair op tot +25% aan het eind van het scenario, omdat brokers hun tarieven in volatiele fasen verhogen (voorzichtige aanname).
  • Wat telt is de kleinste buffer langs het hele traject: de margin call komt onderweg naar beneden, niet alleen aan het eind.
  • De doelbuffer (0 tot 80% van de NAV van vandaag, standaard 10%) is je veiligheidsmarge. Koersen openen met gaps over nacht en de schatting is onnauwkeurig.

Minstens afdekken is een lineaire referentiewaarde zonder kosten en zonder eigen marge: de kleinste crash-β-blootstelling waarvan de afdekking de buffer op elk punt tot de doelbuffer optilt. Hooguit nuttig is de volledige crash-β-blootstelling (β-neutraal); meer afdekken zou een gok op dalende koersen zijn. Beide waarden worden getoond in euro en als SPY-aandelen. Is er voor de rekening een werkelijke IBKR-margewaarde beschikbaar, dan staat die onder de schatting, met datum en de verhouding werkelijk/geschat.

📊 Het resultaat lezen: ruimte tot margin call

Bovenaan staat één getal: de ruimte tot margin call. Het zegt hoe ver de S&P 500 kan dalen voordat de buffer tot nul zakt en de broker begint te liquideren. Daarvoor berekent sTraderZ.com een eigen dieptetraject in stappen van 5 procentpunten tot −60 %, plus het dieptepunt van jouw scenario als apart punt. Tussen twee punten interpoleert het lineair. Houdt de buffer stand tot −60 %, dan staat er “> −60 %”. Een balk eronder verdeelt de liquidatiewaarde in margin en buffer. Tot de diepte van jouw scenario volgen tijd, VIX en crisistoeslag het scenariotraject; daarbuiten worden tijd en VIX met dezelfde helling doorgetrokken.

  • 🟢 Groen: de margin call ligt dieper dan jouw scenario en de doelbuffer houdt stand.
  • 🟡 Geel: geen margin call binnen het scenario, maar de doelbuffer breekt onderweg (de zin noemt vanaf welke diepte).
  • 🔴 Rood: de margin call komt binnen jouw scenario of is vandaag al bereikt.
  • Verloopt een bestaande afdekking binnen de komende 60 dagen, dan noemt de zin ook de ruimte na het verstrijken. Waarschuwingen en gegevensbronnen zijn ingeklapt onder “opmerkingen”.

Wat je wilt uitproberen, bedien je in het paneel ⚙️ Wat als … rechts naast het resultaat. Bovenaan het paneel staan drie tabbladen: “🛡️ Aanwezig” (bestaande afdekking), “➕ Maatregelen” (extra afdekking) en “🔒 Posities” (posities proefsgewijs sluiten); het getal op een tabblad telt je wijzigingen daar. Een klik op een matrixrij toont in plaats van het tabblad het detail van de maatregel, en “Terug” brengt je naar het laatst gekozen tabblad. Op de telefoon opent het paneel als bottom sheet van onderaf. Het scenario (crashdiepte, VIX-piek, duur en “Crash begint over … dagen”) stel je niet in het paneel in, maar in het grote venster “Crashscenario”. Dat opent via de scenariorij bovenaan, met “✏️ Scenario wijzigen” of door op een scenario-chip te klikken. Elke wijziging verschijnt als chip onder het kopgetal; de ✕ op een chip maakt haar ongedaan en “Alles terugzetten” herstelt de rekening van vandaag. Afhankelijk van de schermbreedte staan resultaat en paneel in één of in twee kolommen. Daaronder volgen de vier secties:

SectieWat het toont
🎛️ CrashsimulatorCurve van de buffer per crashdiepte met de getoonde maatregelen, met daaronder de beschermingstijdlijn
📊 Buffer per crashdiepteBeslislijst: één rij per rekeningsituatie of maatregel met buffer in het scenario, wat het oplevert, kosten, nut per € en ruimte tot de call; “Waarden per diepte” toont de buffer bij elke crashdiepte
🔍 Maatregel in detailOrder, prijs per leg, kerncijfers en “Waarom deze eerst” voor de aangeklikte matrixrij; hier voeg je ook je eigen hedges toe
📋 PositiesBijdrage van elke positie in de crash en “ruimte zonder”; posities sluit je op proef in het paneel

🎛️ Crashsimulator

  • Scenario: crashdiepte, VIX-piek en duur tot het dieptepunt stel je in het venster “Crashscenario” in, op de kaart of in de velden, met “Crash begint over” onder de kaart; een wijziging rekent opnieuw. De duur springt naar de vijf tijdshorizonnen. De crashdiepte verplaatst de verticale markering in de curve direct.
  • Crash begint over (0 tot 120 dagen) verschuift het begin van de crash naar de toekomst. Afdekkingen die eerder aflopen ontbreken, de tijdswaarde van de opties tot het begin telt mee en de markt beweegt tot dan zijwaarts. Het kopgetal en de curve tonen de ruimte voor dat begin.
  • Curve: buffer in € over de crashdiepte. Grijs is de rekening van vandaag, gestippeld grijs de rekening zonder de bestaande afdekkingen, indigo de getoonde maatregelen (maximaal drie tegelijk). Het gele vlak markeert “onder het doel”, het rode de margin call, de gestippelde lijn de doelbuffer. Elke nuldoorgang heeft een markering met zijn percentage. Voorbij jouw scenario is de curve lichter, omdat hij daar is doorgetrokken. Met de muis (op een telefoon door te tikken) toont een draadkruis buffer, marge, NAV en dag bij elke diepte.
  • Bestaande afdekkingen: de calculator herkent afdekkingen in de rekening zelf. Opties met dezelfde onderliggende waarde en looptijd vormen een groep; die geldt als afdekking als hij in een crash netto winst maakt. Een bull put spread of een gedekte short call telt dus niet mee. Elke vermelding toont de resterende dagen (geel onder 30, rood onder 7 dagen), de waarde van vandaag, de winst in de crash, het tijdsverval per dag en de ruimte zonder deze afdekking. In het paneel onder “🛡️ Bestaande afdekking” haalt een schakelaar hem op proef weg; de wijziging staat daarna als chip onder het kopgetal.

⏳ Beschermingstijdlijn

De balk onder de curve beslaat de komende 120 dagen. Elk segment loopt van het aflopen van de ene afdekking tot de volgende en geeft de ruimte als de crash in die periode begint: groen als de margin call dieper ligt dan jouw scenario, geel als de doelbuffer binnen het scenario breekt, rood als de margin call binnen het scenario ligt. Markeringen tonen de vervaldata, het dieptepunt van het scenario en het begin dat met de schuifregelaar “Crash begint over” is ingesteld. Short opties die tot dan in the money aflopen, worden toegewezen, en het segment noemt de toewijzing. Zonder enige afdekking in de rekening is er maar één segment.

📊 Buffer per crashdiepte

  • Cellen: buffer in € bij de gegeven crashdiepte. Achtergrond groen (buffer minstens de doelbuffer), geel (tussen 0 en het doel), rood (0 of minder: margin call). Kolommen voorbij het scenario zijn bleker. Onder elke diepte staat de dag op het traject.
  • Groep Rekening: de rekening van vandaag, per afloop van een afdekking een rij “vanaf DD.MM.JJJJ” (de crash begint na het aflopen) en, zodra je posities sluit, een rij “met … gesloten” met het terugkoopbedrag als kosten.
  • Groep Maatregelen: elke rij is de uitgangssituatie plus één maatregel. Elke rij toont de buffer in het scenario, wat de maatregel oplevert (het verschil met de uitgangssituatie, met een balk), de kosten, het nut per € (opbrengst gedeeld door de kosten; “Prijs ontbreekt” bij geschatte prijzen onder 10 €) en de ruimte. De lijst is gesorteerd op opbrengst; een klik op een kolomkop sorteert op die kolom, een tweede klik draait de volgorde om. Het label “goedkoopste” markeert de te financieren maatregel met de laagste kosten per jaar die de doelbuffer haalt. Rechts staat de ruimte met het verschil ten opzichte van de uitgangssituatie in procentpunten.
  • Nieuw in de catalogus: “roll” voor elke bestaande long put die binnenkort afloopt (zelfde strike, looptijd minstens 90 dagen; koopt tijd, geen diepte) en “Short opties terugkopen”. Die rij is vooringesteld met de short optie met de grootste crashbijdrage; “Posities kiezen” opent het paneel op het tabblad “🔒 Posities”, gefilterd op short opties, waar je de selectie met de schakelaars wijzigt.
  • Gebruik: een rij aanklikken opent “Maatregel in detail”. Het infosymbool achter de naam legt de maatregel uit in een tooltip; in de curve tonen doe je in het paneel onder “➕ Extra afdekking”. “Twee maatregelen combineren” rekent twee rijen samen door en toont ze als een eigen rij, “a + b”. In een smalle kaart blijven alleen maatregel, opbrengst en nut per € over; “Waarden per diepte” toont de buffer bij elke crashdiepte.

🔍 Maatregel in detail en je eigen prijs

Het detail geeft het order per leg, de kosten vandaag en per jaar, de winst in de crash, de buffer op het dieptepunt, of de maatregel vandaag te financieren is, en de addertjes. Rechts somt “Waarom deze eerst” de ruimte per €1.000, de winst per €1 aan kosten bij −20 %, tot welke diepte de doelbuffer standhoudt, de margeverlichting vandaag en een vergelijking met de volgende rij op. “Toepassen op simulator” toont de maatregel in de curve.

De prijs overschrijven: premies zijn schattingen op basis van VIX en skew. Voer je de prijs van je broker in het prijsveld van een leg in (0,01 tot 10.000 per eenheid), dan rekent sTraderZ.com de rij, de kosten en de curve ermee opnieuw door, en staat de bron op “van jou”. De prijs geldt voor deze rekening zolang de browsersessie loopt.

➕ Je eigen hedge

Onder de matrix kun je per rekening tot 5 eigen hedges toevoegen. Ze verschijnen als rijen met een potlood (bewerken) en een prullenbak (verwijderen).

TypeOnderliggende waarde
Long put, put spread, collarSPY of een onderliggende waarde die je in de rekening bezit
Short future (MES/ES), short ETFAlleen SPY (beide volgen de index, niet het afzonderlijke aandeel)
  • Strike: absoluut of in % out of the money. Spread en collar hebben twee strikes nodig: bij een put spread ligt de gekochte strike boven de verkochte, bij een collar ligt de put onder en de call boven de koers.
  • Looptijd: vooringesteld op de eerste maandelijkse expiratie die minstens 30 dagen weg is, hooguit 3 jaar weg.
  • Aantal: leeg laten betekent “kleinste aantal dat de doelbuffer haalt”.
  • Prijs per leg: optioneel, anders geschat. Opties op losse aandelen gebruiken de historische volatiliteit van de onderliggende waarde, zonder skew.
  • Je eigen hedges gelden alleen tijdens de huidige browsersessie. Ze worden niet opgeslagen en niet door de monitoring berekend.

📋 Posities en sluiten op proef

  • Elke gewaardeerde positie wordt getoond met haar bijdrage bij de gekozen diepte (−5 %, −10 %, −20 % of scenario). Drijvers verliezen (balk naar links, rood), hedges winnen (balk naar rechts, groen). De bijdrage is de volledige herwaardering van de positie, dus bij opties is ze niet lineair. De acht grootste drijvers worden afzonderlijk getoond, de rest onder “meer”.
  • Ruimte zonder is de ruimte tot margin call als deze positie gesloten zou worden. Zo zie je welke sluiting het meest helpt voordat je iets aanraakt.
  • In het paneel onder “🔒 Posities proefsgewijs sluiten” haalt de schakelaar sluiten de positie op proef uit de rekening. Het kopgetal, de curve, de matrix (rij “met … gesloten”) en alle maatregelen starten dan vanuit deze situatie. Een opmerking onder de rij geeft de terugkoopkosten of opbrengst, de verandering van de marge vandaag en de ruimte ervoor en erna. Spread, commissie en belastingen zijn niet inbegrepen.
  • Een rij aanklikken toont β, crash-β, R², σ, marktwaarde, margeverhoging en een zin die de bijdrage toelicht.

De pagina onthoudt schakelaars, getoonde maatregelen, je eigen prijzen en je eigen hedges per rekening zolang de browsersessie loopt. Van rekening wisselen begint opnieuw.

Margeschatting

De schatting volgt de structuur van de marge van IBKR, maar bootst die niet exact na.

OnderdeelRegel in de calculator
Portfolio Margin: klassenEén klasse per onderliggende waarde. Opties horen bij hun onderliggende waarde, de SPY-afdekking bij de SPY-klasse.
Bereik voor brede Amerikaanse indices+6% / −8% (SPY, IVV, VOO, SPX, SPXW, XSP, QQQ, NDX, NDXP, DIA, VTI, RSP)
Bereik voor small-capindices±10% (IWM, RUT, RUTW)
Bereik voor alle overige effecten±15% op de eigen koers van de klasse
Raster10 punten over het bereik (beide uiteinden inbegrepen), opties op elk punt met σ × 0,75 en σ × 1,25. Klasseverlies = grootste verlies van de 20 waarderingen, minstens USD 0,375 × multiplier per optiecontract.
IndexgroepBrede indices worden punt voor punt samengevoegd. Winsten in de ene klasse compenseren verliezen in andere voor 80% (OCC noemt 90%, voorzichtigheidshalve naar beneden afgerond).
ConcentratieDe twee klassen met het grootste verlies bij ±30% (opties met σ × 1,25) plus de rest bij ±5% × β. Portfolio Margin = het grootste van klassetotaal en concentratie.
Reg T: aandelen en ETF’slong 25%, short 30% van de marktwaarde; initiële marge 50% (alleen voor “vandaag betaalbaar”)
Reg T: optiesLong 0. Ongedekt short: premie + max(20% × koers − OTM-bedrag, 10% × koers bij een call of strike bij een put); indices uit de lijst hierboven 15% in plaats van 20%. Short call tegen aandelen van dezelfde klasse: 0. Verticale spread: maximaal verlies.
FuturessegmentNotioneel bedrag × 6% (aandelenindexfutures ES, MES, NQ, MNQ, RTY, M2K, YM, MYM, FESX, FDAX, FDXM, FSXE) of 12% (overige) × volatiliteitsfactor VIX op het punt ÷ VIX vandaag (minstens 1, hooguit 2,5). Geen verrekening met het effectensegment.
Crisistoeslagtotale marge × (1 + 0,25 × voortgang in het scenario)

Belangrijk bij Portfolio Margin: Een SPY-put verrekent alleen binnen de indexgroep. Hij verlaagt de marge op je losse aandelen nauwelijks. Hij helpt bijna alleen via zijn waarde in de crash, die de liquidatiewaarde ondersteunt.

Reg T, onbevestigde aanname: De calculator telt de waarde van gekochte puts als eigen vermogen. Of IBKR gekochte Amerikaanse opties onder Reg T meeneemt in de Equity with Loan Value, is niet bevestigd. Zo niet, dan beschermt een put je pas als je hem verkoopt. Plan bij Reg T-rekeningen met een groter kussen.

Crash-β en R²

  • β wordt berekend over 252 handelsdagen ten opzichte van SPY, dag voor dag op datum gekoppeld. Bij minder dan 60 gemeenschappelijke handelsdagen geldt β = 1,0 en wordt de rij gemarkeerd als “aangenomen”.
  • Downside-β: dezelfde regressie, alleen over dagen waarop SPY daalde. Bij minder dan 30 van zulke dagen geldt de normale β.
  • Crash-β = de grootste van β en downside-β. Correlaties stijgen in een crash; de eenjaars-β onderschat vooral defensieve aandelen. Een negatieve β blijft ongewijzigd.
  • R² is de determinatiecoëfficiënt van dezelfde regressie. Ligt hij onder 0,3 (of is hij onbekend), dan is de positie nauwelijks via SPY af te dekken. Maken zulke posities 20% van de blootstelling of meer uit, dan toont de pagina een melding.
  • Volatiliteit van bestaande posities: σ op het punt = σ vandaag + β × (VIX op het punt − VIX vandaag) ÷ 100, nooit lager. σ vandaag is de historische 30-daagse volatiliteit.

Volatiliteitstermijnstructuur van de afdekking

De impliciete volatiliteiten van de SPY-opties komen uit VIX (30 dagen), VIX3M (91 dagen) en VIX6M (182 dagen), daartussen lineair naar looptijd. Gekochte puts krijgen vandaag een skewtoeslag van 4 volatiliteitspunten per 10% out of the money (maakt puts duurder); verkochte opties krijgen die niet, noch de call in de collar noch de 15%-put in de spread (levert minder op). In een crash stijgt de volatiliteit van lange looptijden veel minder dan de VIX. De demping komt uit de coronacrash:

LooptijdIndexvóór de crash (≈)16 mrt 2020Demping in de calculator
30 dagenVIX1482,71,00
91 dagenVIX3M1657,70,61
182 dagenVIX6M1847,80,43
meer dan 182 dagen–––0,43 × √(182 ÷ dagen)

IV in de crash = IV vandaag + (VIX op het punt − VIX vandaag) × demping, zonder skewtoeslag (voorzichtig: lagere winst). De waardering gebruikt Black-Scholes-Merton, rente 4%, SPY-dividendrendement 1,3%. VIX vandaag is de laatste slotkoers. Is die ouder dan 5 werkdagen of ontbreekt hij, dan valt de calculator terug op de historische 30-daagse volatiliteit van SPY als vlakke curve en meldt dat. Ontbreekt alleen VIX3M of VIX6M, dan blijft de curve vanaf de laatst beschikbare waarde vlak.

VIX vandaag overschrijven: Een eigen waarde verschuift de hele curve met het verschil en de volatiliteit van bestaande posities met β × verschil ÷ 100 (minstens 5%). De NAV van vandaag verandert niet. Het heeft alleen invloed op de toekomstige volatiliteit en dus op de kosten van de afdekking en het traject door het scenario.

Scenariosjablonen

SjabloonS&P 500 (SPY)VIX in de crashTijdshorizon
Zwarte maandag 1987−20%150onmiddellijk
Volatiliteitsschok aug. 2024−8%651 maand
Correctie 2022−25%366 maanden
Covid 2020 (standaard)−34%821 maand
Financiële crisis 2008−57%801 jaar
Eigen−80 tot −1%5 tot 200vrij

VIX 1987 is de slotstand van de toenmalige VXO (de VIX bestond nog niet), VIX aug. 2024 het intradaghoogtepunt, omdat marge in real time wordt berekend. Tijdshorizonnen: onmiddellijk, 1 maand (30 dagen), 3 maanden (91), 6 maanden (182), 1 jaar (365). VIX vandaag is in te stellen van 5 tot 100.

Maatregelen vergeleken

MaatregelUitvoering in de calculatorKosten, kosten per jaarAddertje
Blootstelling verlagenAlle posities (inclusief opties en futures) proportioneel verkleinen, bedrag in hele procenten0,1% van de verkochte bruto marktwaarde (futures: notioneel bedrag), eenmaligWinsten en belastingen worden gerealiseerd (niet berekend); ook het opwaartse potentieel krimpt
Put 5% OTM, ≈ 1 of 3 maandenSPY-put, strike naar beneden afgerond op USD 1; looptijd op de derde vrijdag het dichtst bij 30 of 91 dagen, minstens 21 dagenPremie × 1,03; kosten per jaar × 365 ÷ dagen tot afloopMoet vaak worden gerold; bij Portfolio Margin verlaagt hij de marge op losse aandelen nauwelijks
Put 10% OTM, ≈ 1 of 3 maandenzoals hierboven, 10% out of the moneyzoals hierbovenWerkt pas na een daling van 10%
Put spread 5/15%, ≈ 3 maandenLong put 5%, short put 15% out of the moneyLong premie × 1,03 − short premie × 0,97De bescherming eindigt bij −15%
Collar, ≈ 3 maandenLong put 5% OTM, short call 5% OTM (strike naar boven afgerond)Putpremie × 1,03 − callpremie × 0,97Opwaarts potentieel begrensd; de short call vraagt marge
MES shortMicro E-mini S&P 500, notioneel bedrag per contract 5 × S&P-niveau ≈ 50 × SPY-koers, lineaire winst0 (carry genegeerd); aparte futuresmargeGeen opwaarts potentieel; vanaf 10 MES zou 1 ES gelijkwaardig zijn
Short ETF (−1×)SH of een UCITS-short-ETF op de S&P 500, bedrag in blokken van €1.000; winst −1 × SPY-beweging zonder padafhankelijkheid; marge zoals bij een long aandeel (PM ±15%, Reg T 25%)Aankoopprijs; per jaar 4% rente op het vastgezette kapitaal + 0,9% lopende kosten (TER)SH kan door Europese particuliere beleggers vanwege PRIIPs (geen essentiële-informatiedocument) niet worden gekocht, een UCITS-short-ETF wel; zet kapitaal vast; dagelijkse reset
Put met lange looptijd (alleen voor 6 maanden of 1 jaar)SPY-put 5% OTM, eerste december-expiratie vanaf het einde van de horizon, hooguit 2 jaarzoals hierbovenBij Portfolio Margin verlaagt hij de marge op losse aandelen nauwelijks
  • Bedrag: het kleinste gehele aantal eenheden (blootstelling verlagen: het kleinste hele percentage) waarbij de kleinste buffer langs het traject de doelbuffer haalt. Kan een maatregel dit niet binnen het β-neutrale bedrag bereiken, dan toont hij “niet haalbaar”. De schakelaar β-neutraal toont de volledige afdekking: notioneel bedrag = crash-β-blootstelling (puts: contracten × 100 × SPY-koers), blootstelling verlagen = 100%.
  • Winst in de crash: NAV met de maatregel op haar eigen laagste buffer-punt min NAV zonder de maatregel op hetzelfde indexniveau. De waarde is netto; de kosten zijn al afgetrokken.
  • Waardering in de crash: Gekochte hedge-opties tellen mee met 3% korting (verkoopprijs), verkochte (de call in de collar) met 3% opslag (terugkoopprijs).
  • Vandaag betaalbaar: overschot = NAV − marge vandaag (Reg T: initiële marge). Kosten plus margeverhoging moeten daarin passen. Blootstelling verlagen is altijd betaalbaar. Rijen die niet betaalbaar zijn blijven zichtbaar, worden gemarkeerd en nooit uitgelicht.
  • De uitgelichte rij is de betaalbare maatregel met de laagste kosten per jaar die de doelbuffer haalt (blootstelling verlagen telt met zijn eenmalige kosten).
  • Rollen: Loopt een put af vóór het einde van de horizon, dan vermeldt de rij hoe vaak hij gerold zou moeten worden. Het rollen zelf is niet inbegrepen; in een crash is het duurder.
  • VIX-calls zijn een bekend alternatief: ze stijgen in een crash onevenredig. Hun prijs hangt echter af van VIX-futures, niet van de VIX zelf, en die basis is niet betrouwbaar opnieuw te berekenen. De calculator toont ze daarom niet als rij.

Portfolio Margin: minimaal vermogen

IBKR eist voor Portfolio Margin een netto liquidatiewaarde van minstens USD 100.000. Daaronder zijn alleen transacties toegestaan die de marge verlagen. Zakt de NAV langs het traject onder deze drempel (omgerekend naar euro tegen de koers van vandaag), dan toont de pagina een waarschuwing. De berekening blijft op Portfolio Margin; overstappen naar Reg T zou de marge alleen maar verhogen.

Valuta

Berekeningen en weergave zijn in euro, omgerekend tegen de koers van vandaag, die gedurende het hele scenario constant blijft. In eerdere crashes steeg de Amerikaanse dollar meestal. Voor een eurorekening met Amerikaanse aandelen is de constante koers daarom eerder voorzichtig; voor een lening in Amerikaanse dollars niet, omdat de schuld in euro dan groeit. β wordt berekend uit rendementen in de handelsvaluta, dus de wisselkoersbeweging ten opzichte van de dollar zit er niet in.

Grenzen van de berekening

GrensBetekenis
MargeEen benadering van de marge van IBKR, geen exacte kopie. Vergelijk met de werkelijke waarde wanneer die wordt getoond.
KostenSchattingen met Black-Scholes-Merton en geschatte impliciete volatiliteit, geen live premies
ModelEenfactormodel: alles beweegt met crash-β × SPY. Risico van losse aandelen, koersgaps en correlatiebreuken ontbreken.
Afloop langs het trajectLoopt een optie tijdens het traject af, dan wordt de koers op de expiratiedatum geïnterpoleerd. Short opties in the money worden toegewezen en gaan door als aandelenpositie, met marge. Long opties in the money worden tegen intrinsieke waarde gesloten. Opties out of the money verlopen waardeloos.
VIX vandaagEen eigen waarde verandert de NAV van vandaag niet, alleen de toekomstige volatiliteit.
Reg TGekochte puts tellen als eigen vermogen; of IBKR ze onder Reg T op dezelfde manier behandelt, is niet bevestigd.
Short ETF, MESShort ETF zonder de padafhankelijkheid van de dagelijkse reset; MES zonder carry
Niet berekendRollen, belastingen bij het verlagen van de blootstelling, opties op futures

Gegevenscontroles: Wijkt de opgeslagen looptijd van een optie af van de looptijd in het OCC-symbool, dan wordt de waarde uit het symbool gebruikt. Verlopen opties worden uitgesloten, dubbele positierijen tellen één keer en verouderde posities en koersen worden gemarkeerd.

Bewaking: 📡 Na de Amerikaanse beurssluiting rekent sTraderZ.com elke dag elk account opnieuw door met de laatst opgeslagen instellingen en bewaart het resultaat als historie. Je krijgt alleen een melding bij een wisseling: de buffer zakt onder je doel, het gat groeit met de helft en met minstens 500 €, of er komt een einde-alarm zodra de buffer minstens 5 % boven het doel ligt. Bezorging vindt plaats tussen 7 en 21 uur, via dezelfde kanalen als bij de handelingsregels (Profiel → Meldingen). Met „Begrepen, niet meer melden“ zet je een waarschuwing stil, totdat de situatie duidelijk verslechtert: verscherpingen en einde-alarmen komen nog steeds. Dagen die niet te beoordelen zijn (verouderde koersen, ontbrekend saldo) melden niets; na 5 van zulke dagen verschijnt een opmerking in de bel. Met de schakelaar in het blok “Bewaking” zet je die per rekening uit: de rekening wordt dan ’s nachts niet meer berekend en geeft geen meldingen, het verloop blijft zichtbaar.

Je vindt de calculator onder Trading System → Hedgecalculator (Premium).

Rekenhulp, geen beleggingsadvies.